Εκτελωνιστικές εργασίες
Οι εκτελωνιστικές εργασίες ορίζονται από την κείμενη τελωνειακή νομοθεσία και είναι οι απαιτούμενες πάσης φύσεως διατυπώσεις ενώπιον των Τελωνειακών Αρχών για τη διακίνηση μέσω αυτών των αλλοδαπών και εγχωρίων εμπορευμάτων. Στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που λειτουργεί από 1-1-1993 ως «αλλοδαπά» νοούνται τα εμπορεύματα που προέρχονται από τρίτες χώρες ενώ ως «εγχώρια» νοούνται όλα τα κοινοτικά εμπορεύματα δηλαδή τόσο τα ελληνικά όσο και τα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στις εκτελωνιστικές εργασίες συμπεριλαμβάνονται και οι διαδικασίες για τη διακίνηση των υποκειμένων σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ)1 εμπορευμάτων, καθώς επίσης και οι διαδικασίες για την καταβολή του ΕΦΚ και του Τέλους Ταξινόμησης.
Εκτελωνιστής – Τελωνειακός Αντιπρόσωπος
Είναι το φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις του νόμου 718/1977, έχει πτυχίο εκτελωνιστή και άδεια ασκήσεως επαγγέλματος εκτελωνιστή και αναλαμβάνει κατ’ επάγγελμα τη διενέργεια εκτελωνιστικών εργασιών για λογαριασμό και ως αντιπρόσωπος του δικαιούχου του εμπορεύματος.
Ποια είναι τα Κράτη-Μέλη που περιλαμβάνονται στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας;
Μέλη της ΕΕ που αποτελούν το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης:
Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία (με τα υπερπόντια διαμερίσματα Γουαδελούπη, Γαλλική Γουιάνα, Μαρτινίκα, Ρεϋνιόν, Μαγιότ, Σαιν-Μαρτέν), Γερμανία, Δανία (όχι Φερόες/Γροιλανδία), Ελλάδα, Εσθονία, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία (όχι τα Καραϊβικά νησιά), Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία (με Αζόρες & Μαδέρα), Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τσεχία, Φινλανδία (με Ώλαντ).
Σημαντικές εξαιρέσεις/διευκρινίσεις (που συχνά μπερδεύουν)
Ισπανία: εκτός τελωνειακού εδάφους Θέουτα & Μελίλια.
Γερμανία: εκτός Χέλιγκολαντ και Μπίζινγκεν.
Ιταλία: εκτός Λιβίνιο, Καμπιόνε ντ’ Ιτάλια και τα ιταλικά ύδατα της λίμνης Λουγκάνο.
Γαλλία: τα υπερπόντια διαμερίσματα που αναφέρονται παραπάνω είναι μέσα στην τελωνειακή ένωση (όχι σε ΦΠΑ/Ειδικούς Φόρους). Άλλα υπερπόντια (π.χ. Νέα Καληδονία, Γαλλική Πολυνησία, Σαιν Πιερ & Μικελόν) είναι εκτός τελωνειακού εδάφους.
Φινλανδία/Ώλαντ: μέσα στο τελωνειακό έδαφος, εκτός ΦΠΑ/ΕΦΚ.
Ολλανδία/Καραϊβικά (Αρούμπα, Κουρασάο, Σιντ Μαρτέν, Μποναίρ, Σιντ Ευστάτιους, Σάμπα): εκτός τελωνειακού εδάφους.
Τι είναι το Δασμολόγιο της Ε.Ε. ;
A. Κοινό Δασμολόγιο ΕΕ (ΚΔΕ)
Είναι ο επίσημος κατάλογος δασμών της ΕΕ για εισαγωγές από τρίτες χώρες, βασισμένος στη Συνδυασμένη Ονοματολογία (Καν. 2658/87).
Επικαιροποιείται κάθε χρόνο και δημοσιεύεται συνήθως τέλη Οκτωβρίου στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ (L).
Ο δασμός κάθε εμπορεύματος προκύπτει κατά τον εκτελωνισμό από τη σωστή δασμολογική κατάταξη (κωδικός CN) στο ΚΔΕ.
Για βεβαιότητα εκ των προτέρων, ζητάς Δεσμευτική Δασμολογική Πληροφορία (ΔΔΠ/BTI) από την αρμόδια τελωνειακή αρχή· δεσμεύει τις αρχές της ΕΕ για συγκεκριμένη περίοδο με βάση τον τελωνειακό κώδικα.
B. TARIC
Το TARIC είναι το ολοκληρωμένο τελωνειακό δασμολόγιο της ΕΕ (πάνω στη Συνδυασμένη Ονοματολογία) με δεκαψήφιους κωδικούς.
Συγκεντρώνει όλα τα εφαρμοστικά μέτρα: βασικούς δασμούς, αναστολές, προτιμήσεις, ποσοστώσεις, αντιντάμπινγκ/αντιστάθμισης, καθώς και λοιπά μέτρα εμπορικής & αγροτικής πολιτικής.
Αναζήτηση απευθείας στη βάσει δεδομένων της ΕΕ (TARIC).
Πως ορίζεται ο όρος δασμολογητέα αξία;
Με τον όρο δασμολογητέα αξία των εισαγομένων εμπορευμάτων εννοούμε τη συναλλακτική αξία, δηλαδή την πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή για τα εμπορεύματα , όταν πωλούνται προς εξαγωγή με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας.
Στη δασμολογητέα αξία εκτός από την τιμολογιακή αξία προστίθενται στοιχεία όπως έξοδα μεταφοράς, ασφάλιστρα, προμήθειες, royalties κλπ μέχρι το λιμάνι εισαγωγής στην Κοινότητα.
Οι τελωνειακές Αρχές έχουν το δικαίωμα να αμφισβητήσουν τη δασμολογητέα (συναλλακτική) αξία ;
Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, όταν οι Τελωνειακές Αρχές, έχουν λόγους να αμφιβάλλουν για το αληθές ή την ακρίβεια της αξίας που δηλώθηκε μπορούν να ζητήσουν περαιτέρω στοιχεία και πληροφορίες από τους εισαγωγείς. Εάν οι αμφιβολίες αυτές εξακολουθούν να παραμένουν, οι Τελωνειακές Αρχές πρέπει να κοινοποιούν στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο, πριν λάβουν την τελική απόφαση, γραπτώς εφόσον αυτό ζητείται, την αιτιολογία στην οποία στηρίζονται οι αμφιβολίες αυτές και να του παρέχουν λογικά περιθώρια απάντησης. Η τελική απόφαση καθώς και η σχετική αιτιολόγησή της κοινοποιούνται στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο εγγράφως.
Ποια είναι τα έγγραφα και οι πληροφορίες που μπορούν να απαιτηθούν από τις Τελωνειακές Αρχές για τον καθορισμό της δασμολογητέας αξίας;
1) Τιμολόγηση & Συμβάσεις Πώλησης
Εμπορικό τιμολόγιο (αν υπάρχει πώληση).
Σύμβαση πώλησης: όροι/περιορισμοί, νόμισμα, παροχές, έξοδα μετά την εισαγωγή.
2) Προμήθειες, Royalties, Αντιπροσωπείες
Σύμβαση royalties (αν συνυπολογίζονται στη δασμολογητέα αξία και σε τι ποσοστό).
Σύμβαση αντιπροσωπείας/μεσιτείας (επιπλέον προμήθειες ή εξαίρεση προμήθειας αγοράς).
3) Μεταφορά, Ασφάλιση, Incoterms
Έγγραφα μεταφοράς & ασφάλισης για:
Όρους παράδοσης (EXW/FOB/CIF κ.λπ.).
Έξοδα μέχρι το σημείο εισόδου στην ΕΕ.
Έξοδα μετά το σημείο εισόδου.
4) Λογιστικά στοιχεία
Καταχωρήσεις εισαγωγέα/αγοραστή για προμήθειες, κέρδη, γενικά έξοδα (π.χ. για αφαιρετική μέθοδο/υπολογιζόμενη αξία).
5) Συμπληρωματικά τεκμήρια (κατά περίπτωση)
Σχέσεις συνδεδεμένων μερών / ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Τιμολόγια ποσοστώσεων.
Συμβάσεις διαφήμισης/εμπορίας/δραστηριοτήτων μετά την εισαγωγή.
Οικονομικά έγγραφα (π.χ. τόκοι).
Συμβάσεις/άδειες για δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (IP).
Πυρήνας λογικής: Ό,τι επηρεάζει τη δασμολογητέα αξία ή τη διαφάνεια της συναλλαγής μπορεί να ζητηθεί.
Πότε επιβάλλονται τα μέτρα εμπορικής πολιτικής ;
Τα μέτρα εμπορικής πολιτικής, όπως δασμοί αντιντάμπινγκ και αντισταθμιστικοί δασμοί, προσωρινοί ή οριστικοί, επιβάλλονται με κανονισμούς και αποφάσεις που:
- εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο,
- δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
- εφαρμόζονται όταν τα εμπορεύματα τίθενται σε ελεύθερη κυκλοφορία
- εισπράττονται ανεξάρτητα από δασμούς, φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις εφαρμογής προτιμησιακών συμφωνιών μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τρίτων Χωρών;
Για να τύχει ένα προϊόν προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης (κατά την εισαγωγή του στην Κοινότητα) στα πλαίσια μιας προτιμησιακής εμπορικής συμφωνίας μεταξύ της Ε. Ένωσης και μιας τρίτης χώρας θα πρέπει :
- Το προϊόν να καλύπτεται από την εν λόγω προτιμησιακή συμφωνία
- Να έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενοι από τη συμφωνία κανόνες καταγωγής και
- Να συνοδεύεται από το προβλεπόμενο στα πλαίσια της συμφωνίας προτασιακό πιστοποιητικό καταγωγής και να έχει τηρηθεί ο κανόνας της απευθείας μεταφοράς.
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις έκδοσης προτιμησιακού πιστοποιητικού καταγωγής (EUR1, δήλωσης τιμολογίου) κατά την εξαγωγή ενός εμπορεύματος στα πλαίσια μιας προτιμησιακής εμπορικής συμφωνίας, μεταξύ Ε.Ε. και μιας τρίτης χώρας;
- Το προϊόν να καλύπτεται κατά την εξαγωγή από την εν λόγω προτιμησιακή συμφωνία
- Να έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενοι από τη συμφωνία κανόνες καταγωγής
Ποια η διαφορά εισαγωγής και ενδοκοινοτικής απόκτησης εμπορευμάτων
Εισαγωγή αγαθών (εκτός ΕΕ → Ελλάδα)
Κάθε είσοδος αγαθών από τρίτη χώρα θεωρείται εισαγωγή και φορολογείται αντικειμενικά με ΦΠΑ, όποιος κι αν είναι ο εισαγωγέας (επιχείρηση ή ιδιώτης).
Φορολογείται ανεξάρτητα από το αν υπάρχει συναλλαγή με αντάλλαγμα (π.χ. αγορά) ή όχι (δωρεά, μίσθωση κ.λπ.).
Δεν εξετάζεται αν ο εισαγωγέας είναι υποκείμενος ή αν η πράξη σχετίζεται με την επαγγελματική του δραστηριότητα.
Ενδοκοινοτική απόκτηση (ΕΕ → Ελλάδα)
Ορισμός: Αγορά/μεταφορά αγαθών που ξεκινούν από άλλο κράτος-μέλος και φτάνουν στην Ελλάδα, από τον πωλητή, τον αγοραστή ή τρίτο για λογαριασμό τους.
Φορολογείται ως ενδοκοινοτική απόκτηση όταν:
Τα αγαθά μεταφέρονται στην Ελλάδα από άλλο κράτος-μέλος.
Ο αγοραστής είναι υποκείμενος σε ΦΠΑ ή νομικό πρόσωπο μη υποκείμενο που ενεργεί ως υποκείμενος.
Ο πωλητής είναι υποκείμενος σε ΦΠΑ σε άλλο κράτος-μέλος (όχι απαλλασσόμενος λόγω μικρού τζίρου, ούτε με παράδοση που φορολογείται εκτός Ελλάδας).
Υπάρχει αντάλλαγμα (επάχθη αιτία).
Η πράξη γίνεται στο πλαίσιο οικονομικής δραστηριότητας και για τους δύο.
Ειδικό: Η απόκτηση καινούργιου μεταφορικού μέσου (π.χ. αυτοκίνητο/σκάφος) υπάγεται σε ΦΠΑ στην Ελλάδα ανεξάρτητα από την ιδιότητα του αγοραστή.
Kατά την εισαγωγή εμπορευμάτων πώς διαμορφώνεται η φορολογητέα αξία για την επιβολή του ΦΠΑ ;
Σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν. 2859/2000 “Κύρωση Κώδικα ΦΠΑ”, κατά την εισαγωγή αγαθών, η φορολογητέα αξία διαμορφώνεται από :
- τη δασμολογητέα αξία, όπως προσδιορίζεται από τις ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις (δηλ. την πράγματι πληρωθείσα ή πληρωτέα τιμή – τιμολογιακή τιμή στην οποία προστίθεται στοιχεία όπως έξοδα μεταφοράς και ασφάλισης, προμήθειες, royalties κ.λ.π),
τους δασμούς, φόρους, τέλη, εισφορές και δικαιώματα που οφείλονται εκτός του εσωτερικού της χώρας καθώς και όσα εισπράττονται κατά την εισαγωγή υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων εκτός από το ποσό του φόρου προστιθεμένης αξίας, - τα παρεπόμενα έξοδα της εισαγωγής αγαθών, όπως τα έξοδα προμήθειας, μεσιτείας, τόκων, συσκευασίας, φόρτωσης, εκφόρτωσης, ασφάλισης και μεταφοράς μέχρι του πρώτου τόπου προορισμού τους στο εσωτερικό της χώρας εφόσον και κατά το μέρος που δεν έχουν περιληφθεί στη δασμολογητέα αξία,
- τα έξοδα τα οποία πραγματοποιούνται για τυχόν μεταφορά των αγαθών από τον πρώτο τόπο προορισμού σε άλλο τόπο στο εσωτερικό της χώρας ή στο εσωτερικό άλλου Κράτους-Μέλους της Κοινότητας που είναι γνωστός κατά το χρόνο τελωνισμού των εμπορευμάτων και τη θέση τους σε ανάλωση.
Κάτω από ποιες προϋποθέσεις και με ποια δικαιολογητικά είναι δυνατή η απαλλαγή από το Φ.Π.Α. για αγορές εγχωρίων προϊόντων ή εισαγομένων από τρίτες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες, τα οποία προορίζονται να εξαχθούν σε τρίτες χώρες ή να πωληθούν σε άλλες Κοινοτικές χώρες, αυτούσια ή μεταποιημένα
Οι Ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις μπορούν να τύχουν απαλλαγής από το Φ.Π.Α. για τα αγαθά που αγοράζουν από το εσωτερικό της χώρας με σκοπό να τα εξάγουν σε τρίτες χώρες ή να τα πωλήσουν σε άλλες Κοινοτικές χώρες αυτούσια ή μεταποιημένα με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις που ορίζονται με την 1103551/8478/Α 0014/ΠΟΛ. 1262/2.8.93 Α.Υ.Ο., όπως αυτή έχει συμπληρωθεί με τις ΠΟΛ. 1075/95, ΠΟΛ. 1155/95 και ΠΟΛ. 1198/95 όμοιες.
Οι παραπάνω επιχειρήσεις μπορούν να τύχουν απαλλαγής από το Φ.Π.Α. και για τα αγαθά που εισάγουν στη χώρα μας από τρίτες προς την Κοινότητα χώρες με σκοπό να τα εξάγουν σε τρίτες χώρες ή να τα πωλήσουν σε άλλες Κοινοτικές χώρες αυτούσια ή μεταποιημένα με τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις που ορίζονται με την Δ. 1163/678/Ε 0017/30.8.2001 Α.Υ.Ο. η οποία κοινοποιήθηκε με την Δ. 1612/928/Ε 0017/20.12.2001 Δ.Υ.Ο.
Η απαλλαγή χορηγείται με την προσκόμιση Ειδικού Διπλότυπου Δελτίου Απαλλαγής από ΦΠΑ το οποίο εκδίδεται από την αρμόδια ΔΟΥ.
Ποια εμπορεύματα απαλλάσσονται από την καταβολή Φ.Π.Α., όταν εξάγονται σε τρίτες προς την Ε.Ε. χώρες;
Η εξαγωγή αγαθών σε τρίτες προς την Ευρωπαϊκή Ένωση χώρες, ανεξάρτητα από το είδος και τη φύση τους (αγαθά για εμπορική ή προσωπική χρήση), απαλλάσσεται από το Φ.Π.Α. ως εξής :
Όταν τα αγαθά εξάγονται από τον ίδιο τον πωλητή ή από άλλο πρόσωπο που ενεργεί για λογαριασμό του πωλητή :
Στην περίπτωση αυτή ο πωλητής εκδίδει Τιμολόγιο Πώλησης προς τον εγκατεστημένο στην τρίτη χώρα αγοραστή με την ένδειξη «ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ Φ.Π.Α. ΛΟΓΩ ΕΞΑΓΩΓΗΣ» και προσκομίζει τα προς εξαγωγή αγαθά στο Τελωνείο Εξαγωγής. Ως δικαιολογητικά στοιχεία της απαλλαγής από το Φ.Π.Α. διατηρεί στο αρχείο του θεωρημένο αντίγραφο του Τιμολογίου Πώλησης από το Τελωνείο Εξαγωγής καθώς και το θεωρημένο αντίτυπο Νο 3 του ΕΔΕ (Διασάφησης Εξαγωγής) από το Τελωνείο Εξόδου.